بررسی تصمیم راهبردی برای لایروبی ولگادن؛
دستهای خالی غرب از تحریم روسیه
کانال استراتژیک «ولگا دِن» که دو مسیر رودخانهای را توسط یک آبراه 63 مایلی به هم میرساند امکاناتی را برای کشتیهای کوچک فراهم میکند تا از طریق دریای خزر و دریای آزوف به سمت و سوی دریاهای آزاد راهی شوند.
با توجه به موقعیت استراتژیکی و ژئوپلیتیکی این کانال، روسیه و ایران درصدد سرمایهگذاری در زیرساختهای این کانال هستند و قرار است سرمایهگذاری بیشتر در این مسیر از طریق این کشورها صورت گیرد.
در این ارتباط روسیه تلاش کرده است کشتیهای کوچک را به منظور عبور از این کانال بسازد تا بتواند به تجارت داخلی خود اهمیت لازم را بدهد.
این کشتیها حداکثر کالایی که میتوانند حمل کنند بین 3000 تا 5000 تن است. ناگفته نماند که دریانوردی در این مسیر با اتمام فصل پاییز به پایان میرسد زیرا پس از آن کانال به شدت یخ میزند.
همانگونه که اشاره شد این مسیر برای تجارت دریایی بین ایران و روسیه بسیار حیاتی است زیرا مسیرهای منتهی به دریای خزر را به یکدیگر متصل میکند.
با توجه به حیاتی بودن این مسیر، روسیه قرار است حدود یک میلیارد دلار برای بهبود کانال ولگادِن هزینه کند.
از اهداف دیگر روسیه برای تقویت این کانال این است که میتواند آن را بهصورت کریدور تجاری به هند وصل کرده و از آنجا کالا را به کشورهای اروپایی صادر کند.
علاوه بر آن کریدور شمال-جنوب نیز از طریق کانال ولگادِن به دریای خزر و از آنجا از طریق شبکههای بین وجهی (شبکه ریلی) به هند وصل شده و به جمهوری آذربایجان نیز میرسد.
لایروبی کانال ولگا دِن از سوی روسیه، ایران و چین
به منظور تقویت کانال ولگا دِن، روسیه و چین با همراهی ایران تصمیم دارند نسبت به لایروبی این کانال اقدام کنند.
پل گوبل متخصص اوراسیا و مشاور سابق وزیر امور خارجه آمریکا در این زمینه گفت: لایروبی کانال ولگادِن از سوی روسیه، چین و ایران به کشتیهای باری این کشورها و هند و سایر کشتیها امکان میدهد تا کالای سنگینتری را توسط کشتیها از دریای خزر به اروپا ارسال کنند.
وی در ادامه افزود: برای ایران و چین مشارکت در این لایروبی از نظر ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی بسیار سودمند است تا به برخی تنگناهای موجود در زمینه زیرساختها غلبه کنند اما نباید فراموش کرد که مهمتر از موضوع عملیات لایروبی تقویت محور مسکو-تهران است که مشارکت و وحدت ایران و روسیه با چین میتواند با نفوذ غرب مقابله کند.
سایت فاینشنال تریبون در زمینه اهمیت این مسیر مینویسد: تمایل مسکو برای همکاری ایران و چین در لایروبی کانال ولگادن بسیار قابل توجه و اقتصادی است. به تعبیر دیگر تصمیم کرملین برای همکاری ایران در پروژه لایروبی حاکی از همکاری موفقیتآمیز دریایی و اقتصادی بین این دو کشور است.
ادارات ناوگان دریایی و رودخانهای روسیه اعلام کردند همکاری ایران به مقامات روسیه این اجازه را میدهد تا کانال ولگا دِن را تا 4.5 متر عمیقتر کند در حالی که این میزان در حال حاضر بیشتر از 3.5 متر نیست؛ در صورتیکه عمق کانال به 4.5 متر برسد میتوان گفت کشتیهای عبوری از دریای خزر به راحتی میتوانند به آزوف و دریای سیاه راه یابند. این ایدهای است که مسکو مدتها پیش در آرزوی آن بود.
در ادامه این گزارش آمده است: بر اساس گفته تحلیلگران و کارشناسان خبره دریایی، تحکیم روابط دریایی روسیه با ایران، چین و هند، غرب را از آن جهت هیجانزده و شگفتزده کرده است که آنها تحریمها را پایان یافته تلقی میکنند؛ زیرا همکاری کشورها مسیرهای بالقوه زیادی را پیش روی آنها به منظور دور زدن تحریمهای روسیه قرار میدهد. در واقع این همکاری زمینه تحولی را ایجاد کرده که جهان غرب تاکنون از آن غافل بوده است. بدین ترتیب تجارت دریایی بین روسیه و ایران از طریق دریای خزر میتواند مشکلات و چالشهای ناشی از بیثباتی از قفقاز جنوبی و آسیای مرکزی را به علت محدودیتهای موجود در حملونقل ریلی غلبه کند.
بدین ترتیب تحلیلگران اعتراف میکنند که عمیقتر شدن کانال ولگا، هم به نفع روسیه و هم ایران به جهت کشتیرانی در دریای خزر است و رونق اقتصادی را برای هر دو کشور به ارمغان میآورد.
آنان پیشبینی میکنند بندر آستاراخان طبیعیترین محلی است که کشتیهای ایران و روسیه را به سمت کانال هدایت میکند و استفاده از بنادر ماخاچکالا در داغستان، مسیرهای ریلی را به سمت کانال مقرون بهصرفهتر میکند. بدین ترتیب پیشبینی آنان این است که گسترش خطوط ریلی شرق و غرب دریای خزر به پیشبرد تجارت در شمال و جنوب کمک کرده است و غرب در این زمینه دست خالی میماند.
منابع:
financialtribune
maritime-executive